Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Ủy ban Di sản thế giới và mấy vấn đề đặt ra


Ban Biên tập: Từ ngày 19/11/2013, Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Ủy ban Di sản thế giới (nhiệm kỳ 2013 - 2017). Đây là sự kiện quan trọng về ngoại giao của Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong việc thực thi Công ước về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Để bạn đọc hiểu thêm về sự kiện này, trang thông tin http://dsvh.gov.vn trân trọng giới thiệu nội dung chính trong “Báo cáo tham dự kỳ họp Đại Hội đồng UNESCO lần thứ 37 và Hội nghị toàn thể lần thứ 19 các Quốc gia thành viên Công ước” của PGS.TS. Đặng Văn Bài - Trưởng đoàn đại diện Việt Nam tham gia ứng cử vào Ủy ban Di sản thế giới (tên bài viết do Ban Biên tập đặt).

 

Thực hiện Quyết định số 3896/QĐ-BVHTTDL ngày 04/11/2013 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc cử đoàn Việt Nam gồm ông Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam (nguyên Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Đại diện Việt Nam ứng cử vào Ủy ban Di sản Thế giới) và ông Nguyễn Viết Cường - Chuyên viên Cục Di sản văn hóa (thuộc nhóm thành viên hỗ trợ Đại diện Việt Nam ứng cử vào Ủy ban Di sản Thế giới) sang Cộng hòa Pháp tham dự Kỳ họp Đại Hội đồng UNESCO lần thứ 37 và Hội nghị toàn thể lần thứ 19 các Quốc gia thành viên Công ước về bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, từ ngày 12 - 22/11/2013. Một trong những nội dung chính của Đoàn tham dự lần này là tiến hành vận động các quốc gia thành viên Công ước về bảo vệ Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (sau đây gọi là Công ước Di sản Thế giới) ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Ủy ban Di sản Thế giới nhiệm kỳ 2013 - 2017.

Đoàn Việt Nam tham dự Kỳ họp Đại Hội đồng UNESCO lần này còn có Lãnh đạo và cán bộ của Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Thông tin - Truyền Thông, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và đại diện Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng cùng các Sở, ngành chuyên môn liên quan.

Đến dự Kỳ họp Đại Hội đồng UNESCO, ngoài các nước thành viên của UNESCO, còn có các tổ chức tư vấn của UNESCO, các chi nhánh Văn phòng UNESCO, các tổ chức quốc tế trên toàn cầu.

I. NỘI DUNG KỲ HỌP VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN CÔNG TÁC

Trong thời gian ở Paris, Đoàn đã trực tiếp tham gia đầy đủ các phiên họp của Tiểu ban Văn hóa tổ chức tại Trụ sở UNESCO, bao gồm hai hoạt động cụ thể sau:

1. Tham dự Kỳ họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 37 tại Tiểu ban Văn hóa

Kỳ họp lần thứ 37 của Đại Hội đồng UNESCO đã khai mạc ngày 5/11, tại trụ sở UNESCO (Paris, Pháp) với sự tham gia của đại diện 195 nước thành viên, 8 nước thành viên liên kết, các nước quan sát viên, các tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ. Đây là kỳ họp diễn ra hai năm một lần, nhằm xác định phương hướng phát triển cho tổ chức trong thời gian tới. Tại Kỳ họp, Đại Hội đồng đã thông qua hai văn bản quan trọng là Chiến lược hành động của UNESCO cho chương trình trung hạn 8 năm (2014 - 2021) và các chương trình ngân sách đi kèm cho giai đoạn 4 năm (2014 - 2017).

Đại Hội đồng cũng đã tiến hành thông qua chức danh Tổng Giám đốc UNESCO trên cơ sở giới thiệu của Hội đồng chấp hành. Tại phiên họp Hội đồng chấp hành diễn ra từ ngày 24/9 - 11/10/2013 vừa qua tại Paris, bà Irina Bokova, đương kim Tổng Giám đốc UNESCO đã tái đắc cử nhiệm kỳ 2013 - 2017.

Đại Hội đồng cũng đã bầu các thành viên của các ủy ban chuyên môn, đặc biệt là các Ủy ban Giáo dục, Văn hóa, Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, Truyền thông và Thông tin; bầu mới một nửa số các nước thành viên Hội đồng chấp hành và bầu Chủ tịch Hội đồng chấp hành. Ông Mohamed Sameh Amr - Đại sứ và Đại diện thường trực của Ai Cập tại UNESCO đã được bầu là Chủ tịch mới của Hội đồng chấp hành. Đây cũng là thời điểm Việt Nam kết thúc nhiệm kỳ là thành viên Hội đồng chấp hành UNESCO (giai đoạn 2010 - 2013).

Tại Kỳ họp lần thứ 37 của Đại Hội đồng UNESCO, Diễn đàn các nhà lãnh đạo và Diễn đàn thanh niên được tổ chức với mục tiêu để các quốc gia đóng góp các ý tưởng về định hướng phát triển cho tổ chức UNESCO, đảm bảo bình đẳng giới, đáp ứng nhu cầu của thanh niên, xây dựng một nền văn hóa hòa bình và phát triển bền vững.

Một sự kiện quan trọng liên quan đến Việt Nam được quyết định trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 37 Đại Hội đồng UNESCO là Đại Hội đồng ra Nghị quyết vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du của Việt Nam cùng với nhiều danh nhân văn hóa khác trên thế giới - một vinh dự lớn cho Việt Nam. Trước đó, tại kỳ họp ngày 12/4/2013 ở Paris, sau khi thẩm tra 159 hồ sơ do 55 nước thành viên và 1 thành viên liên kết đề nghị, Ban Thư ký đã trình lên Đại Hội đồng UNESCO duyệt thông qua 93 hồ sơ, trong đó có hồ sơ khoa học vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du. Trên cơ sở những thông tin trong hồ sơ, Đại Hội đồng đã đối chiếu với các quy định chặt chẽ về việc vinh danh và biểu quyết Nghị quyết 191/EX32 của Hội đồng chấp hành về kêu gọi các quốc gia cùng vinh danh trong hai năm 2014 và 2015 một số nhân vật có tầm ảnh hưởng đặc biệt trên thế giới và trong khu vực, trong đó có Đại thi hào Nguyễn Du của Việt Nam. Việc Đại thi hào Nguyễn Du được UNESCO vinh danh là một vinh dự lớn của Việt Nam và là sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn tới lễ Kỷ niệm 250 năm ngày sinh của Đại thi hào trong thời gian tới, đồng thời là cơ hội thuận lợi cho việc phát huy các giá trị văn hóa và cuộc đời, sự nghiệp của Đại thi hào Nguyễn Du - Nhà thơ, nhà văn hóa lớn của dân tộc.

2. Tham dự Hội nghị toàn thể lần thứ 19 các Quốc gia thành viên Công ước Di sản Thế giới

2.1. Về việc bỏ phiếu cho các thành viên mới tham gia vào Ủy ban Di sản Thế giới

Hoạt động quan trọng tại Hội nghị toàn thể lần thứ 19 của Đại Hội đồng các quốc gia thành viên Công ước Di sản Thế giới là việc bầu các thành viên mới thay thế các thành viên hết nhiệm kỳ Ủy ban Di sản Thế giới, bao gồm 12 quốc gia thành viên mãn nhiệm trong năm 2013 là: Nam Phi, Campuchia, Thụy Sỹ, Thái Lan, Mali, Mexico, các Tiểu vương quốc Ả Rập, Estonia, Ethiopia, Nga, Pháp, Iraq.  Trong 12 vị trí bầu thành viên mới sẽ có 01 vị trí được trao cho một quốc gia thành viên không có bất cứ di sản nào trong Danh sách Di sản Thế giới.

Ngay từ vòng bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 19/11/2013, Hội nghị đã lựa chọn được 12 quốc gia thành viên mới vào Ủy ban Di sản Thế giới (giai đoạn 2013 - 2017), bao gồm: Việt Nam, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Croatia, Hàn Quốc, Kazakhstan, Philippine, Peru, Lebanon, Phần Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Jamaica (quốc gia được ưu tiên bầu vào Ủy ban Di sản Thế giới do chưa có Di sản Thế giới nào). Như vậy, 21 quốc gia thành viên thuộc Ủy ban Di sản Thế giới hiện nay là: Nhật Bản, Ấn Độ, Malaisia, Serbia, Algeri, Đức, Colombia, Qatar, Senegal (09 thành viên cũ) và Việt Nam, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Croatia, Hàn Quốc, Kazakhstan, Philippine, Peru, Lebanon, Phần Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Jamaica (12 thành viên mới).

Việt Nam tham gia Công ước Di sản Thế giới từ năm 1987 và đến nay đã có 07 Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, tuy nhiên, phải sau 26 năm sau, Việt Nam mới lần đầu tiên được bầu vào Ủy ban quan trọng này. Để có được thành công nói trên, trước hết phải kể đến nỗ lực của Việt Nam trong việc triển khai các hoạt động quản lý, bảo vệ, bảo tồn  nguyên vẹn những giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và xác thực của các Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới. Hơn nữa, những năm qua, chúng ta cũng đã tích cực, chủ động phối hợp với nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tổ chức và tham gia nhiều sự kiện, nhiều hội thảo, tập huấn quốc tế nhằm trao đổi kinh nghiệm trong công tác bảo vệ di sản. Do đó, chúng ta đã có một đội ngũ chuyên gia dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý, bảo tồn di sản, có đủ năng lực để đảm trách được các nhiệm vụ chuyên môn khi tham gia là Thành viên của Ủy ban Di sản Thế giới.

 2.2. Các nội dung khác tại Hội nghị toàn thể lần thứ 19 các Quốc gia thành viên Công ước Di sản Thế giới

Hội nghị 19 lần này đã đưa ra xem xét và thông qua một số báo cáo liên quan tới việc thực hiện Công ước Di sản Thế giới, đó là:

- Xem xét lại các quy tắc thủ tục của Đại Hội đồng Công ước Di sản Thế giới.

- Kiểm tra báo cáo kết quả tài khoản của Quỹ Di sản Thế giới, bao gồm cả tình trạng đóng góp của các quốc gia thành viên.

- Xác định số tiền đóng góp vào Quỹ Di sản Thế giới phù hợp với quy định tại Điều 16 của Công ước Di sản Thế giới.

- Báo cáo của Chủ tịch Ủy ban Di sản Thế giới về các hoạt động của Ủy ban Di sản Thế giới.

- Định hướng toàn cầu về Danh mục Di sản Thế giới đại diện, cân bằng và tin cậy: Báo cáo tiếp theo Nghị quyết 18 GA 8.

- Tương lai của Công ước Di sản Thế giới: kết quả và tiến trình của việc triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Công ước Di sản Thế giới giai đoạn 2012 - 2022, bao gồm cả việc tổ chức kỷ niệm 40 năm ra đời Công ước Di sản Thế giới.

- Tóm tắt và theo dõi nội dung Cuộc họp của Tổng Giám đốc UNESCO về “Công ước Di sản Thế giới: Suy nghĩ về Tương lai” (tổ chức tại Trụ sở UNESCO từ ngày 02 - 03/10/2012).

Đoàn Việt Nam đã tham gia phiên họp riêng 21 thành viên Ủy ban Di sản Thế giới với Trung tâm Di sản Thế giới, các cơ quan tư vấn của UNESCO là ICCROM, ICOMOS, IUCN để bàn và xem xét các nội dung chuẩn bị cho Kỳ họp lần thứ 38 Ủy ban Di sản Thế giới tổ chức tại thủ đô Doha ở Qatar trong thời gian từ ngày 15 - 25/6/2014. Tại buổi họp, nhân dịp được bầu là thành viên mới của Ủy ban, Đại diện của Việt Nam tại Ủy ban Di sản Thế giới - PGS.TS. Đặng Văn Bài phát biểu và gửi lời cảm ơn tới các quốc gia thành viên đã tín nhiệm bầu Việt Nam vào Ủy ban Di sản Thế giới, đồng thời khẳng định sự tham gia đầy đủ của Việt Nam vào các hoạt động của Ủy ban, cũng như sẽ thực hiện nghiêm túc các quy định tại Công ước và Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới.

II. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ

Ủy ban Di sản Thế giới là Ủy ban chuyên môn quan trọng nhất của UNESCO có quyền quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan tới việc công nhận các Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới, đánh giá tình trạng bảo tồn các Di sản Thế giới trên toàn cầu; quyết định về chủ trương, đường lối, cũng như định hướng phát triển của Công ước Di sản Thế giới. Việc Việt Nam trúng cử ngay từ vòng bỏ phiếu thứ nhất với số lượng phiếu bầu là 93/160 quốc gia ủng hộ cho thấy vai trò và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế về lĩnh vực quản lý, bảo vệ các Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới đã được thế giới đánh giá rất cao.

Tuy nhiên, việc trở thành thành viên của Ủy ban Di sản Thế giới cũng đặt ra những trọng trách, nhiệm vụ lớn chúng ta cần thực hiện đầy đủ trong nhiệm kỳ 4 năm từ tháng 11/2013 đến tháng 11/2017, như:

- Tham gia đầy đủ vào các cuộc họp của Ủy ban Di sản Thế giới tổ chức hàng năm, như: Kỳ họp thường niên của Ủy ban Di sản Thế giới (tháng 6 hàng năm); Kỳ họp của Đại Hội đồng UNESCO (tổ chức hai năm/lần vào tháng 11 các năm lẻ); Các cuộc họp chuyên gia của các cơ quan tư vấn của UNESCO là ICCROM, ICOMOS, IUCN về những vấn đề cần thiết có sự tham gia, quyết định của các thành viên Ủy ban Di sản Thế giới (tổ chức từ 2 - 3 lần/năm).

- Thẩm định để có ý kiến đối với hồ sơ đề nghị công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới (bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp) của 160 quốc gia thành viên Công ước Di sản Thế giới (từ 40 - 50 hồ sơ/năm). Thời gian thẩm định tập trung từ tháng 3 đến tháng 6 hàng năm (trước Kỳ họp thường niên của Ủy ban Di sản Thế giới).

- Thẩm định để có ý kiến đối với các báo cáo trả lời khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới về công tác bảo tồn di sản của gần 1.000 Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới trên toàn cầu (bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, thông thường khoảng trên 100 báo cáo/năm).

- Thẩm định để có ý kiến đối với các báo cáo và khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới về công tác bảo tồn các Di sản nằm trong Danh mục các Di sản Thế giới bị đe dọa để đưa ra định hướng quản lý, bảo vệ trong tương lai nhằm cứu vãn các di sản này trước những nguy cơ, tác động ảnh hưởng xấu tới Giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và xác thực của di sản (bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, thông thường khoảng 30 báo cáo, khuyến nghị/năm).

- Nghiên cứu các chủ trương, định hướng của UNESCO đối với Công ước Di sản Thế giới, đặc biệt là các quy định tại Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới thường xuyên sửa đổi, bổ sung, để đưa ra chính kiến, sáng kiến của Việt Nam nhằm tạo ra sự bình đẳng trên toàn cầu, góp phần tạo ra sự phát triển bền vững của Công ước, đồng thời đảm bảo lợi ích của Việt Nam trong mọi hoạt động có liên quan.

Để thực hiện tốt những nhiệm vụ nói trên, đồng thời khẳng định sự hội nhập đầy đủ của Việt Nam tại diễn đàn quốc tế quan trọng này, Đoàn công tác xin trân trọng kiến nghị Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét giao cho Cục Di sản văn hóa:

- Chủ trì, phối hợp với Cục Hợp tác quốc tế, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch, Tài chính và đơn vị liên quan xây dựng “Đề án Việt Nam tham gia Ủy ban Di sản Thế giới giai đoạn 2013 - 2017” trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt làm cơ sở để triển khai, thực hiện.

- Chủ trì, phối hợp với các đơn vị, cá nhân, các nhà khoa học liên quan thành lập “Nhóm chuyên gia tư vấn cho Đại diện của Việt Nam tham gia Ủy ban Di sản Thế giới” để thẩm định các hồ sơ đề cử Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới; thẩm định các báo cáo tình trạng bảo tồn của các Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới của quốc gia thành viên Công ước đệ trình tới; Thẩm định các báo cáo và khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới về công tác bảo tồn của các Di sản nằm trong Danh mục các Di sản Thế giới bị đe dọa; Nghiên cứu các chủ trương, định hướng của UNESCO đối với Công ước Di sản Thế giới, đặc biệt là các quy định tại Hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới.

- Tăng cường công tác đào tạo cán bộ về chuyên môn và ngoại ngữ, đặc biệt là cho “Nhóm Đại diện của Việt Nam tại Ủy ban Di sản Thế giới”.

- Tăng cường tham gia vào các hoạt động của UNESCO, như tham gia vào các hội nghị, hội thảo, tập huấn về lĩnh vực bảo tồn di sản thế giới do UNESCO, ICCROM, ICOMOS và IUCN tổ chức để quảng bá về hình ảnh của Việt Nam đối với các hoạt động bảo tồn di sản thế giới.

- Nghiên cứu việc tổ chức các hội thảo, tập huấn về Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới với sự tham dự của các quốc gia trong khu vực tại Việt Nam.

- Xúc tiến việc thành lập Ủy ban ICOMOS Việt Nam và tham gia là thành viên của Tổ chức ICOMOS quốc tế.

 

 

Đặng Văn Bài

Các tin khác



Sự kiện qua ảnh

59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59

Tìm kiếm

Liên kết website