Kiến trúc đất nung: công trình của di sản văn hóa vật thể và phi vật thể thân thiện với môi trường


Không gì có thể nhiều hơn đất, bùn, bụi - các nguyên liệu vô tận và linh hoạt để xây dựng một thế giới với những điểm nhấn văn hóa tuyệt vời nhất: các kim tự tháp mặt trời và mặt trăng của Teotihuacan (Mexico); các nhà thờ và cung điện của Old Havana (Cuba), Alhambra (Tây Ban Nha) cũng như Shibam (Yemen), được mô tả như là Manhattan của bán đảo Ả Rập.

Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO đã phối hợp với các kiến trúc sư và các nhà bảo tồn trên toàn thế giới để triển khai chương trình di sản thế giới về kiến trúc đất (WHEAP) nhằm duy trì, mở rộng và phổ biến kiến thức về kiến trúc và kỹ thuật đất. Hội nghị chuyên đề về vấn đề này đã được tổ chức tại Paris  vào tháng 12/2012.

Một phần ba dân số thế giới được cho là đang sống trong các kiến trúc này, với kỹ thuật được sử dụng xây dựng rất đa dạng. Chúng bao gồm các nguyên liệu bằng gạch, khối bùn nén, cây keo và nhiều thứ khác. Một phần hoặc toàn bộ kiến trúc được xây dựng bằng đất và được duy trì bởi cộng đồng, nhiều di tích văn hóa đã được ghi vào Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO.

Việc nghiên cứu bảo tồn kiến trúc bằng đất nung rất quan trọng đối với việc bảo vệ di sản, ngược lại, kiến trúc này cũng cung cấp giải pháp hợp lý cho các công trình xây dựng thân thiện với môi trường trong bối cảnh hiện đại. Vật liệu đất luôn luôn có sẵn tại địa phương và được sử dụng để làm giảm đi việc sử dụng các vật liệu xây dựng nặng. Hơn nữa, những bức tường được làm từ đất đã thể hiện rõ đặc tính tuyệt vời trong việc giữ nhiệt, mát về mùa hè và ấm về mùa đông.

Kiến trúc sư Hassan Fathy, người Ai Cập (1900 - 1989) đã phát minh ra kiến trúc bền vững, thân thiện với môi trường ở giữa của thế kỷ 20 bằng cách xây dựng quy trình kỹ thuật cho các công trình xây dựng bằng đất nung truyền thống Ai Cập. Ông đã chứng minh những̣ chức năng cũng như nghệ thuật của loại hình  kiến trúc này đã tạo ra một ngôn ngữ riêng cho kiến trúc Ả Rập đương đại và người dân có thể sử dụng chúng một cách dễ dàng, ít tốn kém hơn so với phong cách và những thiết kế hiện đại được du nhập từ châu Âu và Mỹ. Điển hình là công trình Fathy, được sử dụng bùn đất để dựng mái cong của tòa nhà mà không cần bất cứ một giá đỡ hay hỗ trợ nào về kỹ thuật xây dựng hiện đại. Tác phẩm của ông đã truyền cảm hứng cho kiến ​​trúc sư trên toàn thế giới hôm nay, với những tên tuổi nổi tiếng như Rem Koolhaas, Alvaro Siza Wang Shu.

Trong phần lớn các kiến trúc của thế giới, kiến trúc bằng đất nung được sản xuất ra bởi các cộng đồng người liên quan đến sự tham gia sử dụng các những kiến trúc ấy. Như vậy, tiến hành xây dựng các công trình bằng đất nung được thực hiện bởi cộng đồng dân cư, chủ yếu là Mỹ, Châu Phi, Châu Á. Dinh thự như các nhà thờ Hồi giáo Timbuktu đã được duy trì qua các thời đại và được toàn thể cộng đồng người ở đây sử dụng; nhóm nhạc gia đình Haiti đã cùng nhau xây dựng một ngôi nhà như vậy, đặc biệt ngôi nhà đã chứng minh việc tồn tại bền vững, chống được các trận động đất.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, những kiến trúc truyền thống bị phá hủy bởi sự thay đổi của xã hội đô thị hóa quá lớn đã gây khó khăn không nhỏ cho việc duy trì hoạt động bảo tồn.

Tại Hội nghị, các chuyên gia kiến trúc bằng đất nung đã đưa ra khuyến nghị làm nổi bật vai trò của cộng đồng và sự cần thiết để duy trì sự tham gia của họ trong bảo trì của các cấu trúc đất hiện . Họ cũng kêu gọi Ủy ban Di sản Thế giới củng cố vị thế của kiến trúc đất trong tiến trình bảo tồn di sản văn hóa. Tất cả điều này là rất quan trọng, không chỉ để duy trì công trình xây dựng hiện có mà còn để bảo vệ bí quyết đã được sử dụng trong xây dựng và bảo trì của họ.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh nhu cầu phát huy tiềm năng kiến trúc đất sẽ giúp thúc đẩy cuộc chiến chống đói nghèo và bảo vệ môi trường. Trái đất không chỉ là mặt đất chúng ta đứng trên, nó cũng là chất kết dính để xây dựng tương lai của chúng ta.

Khánh Chi (dịch)

Các tin khác



Sự kiện qua ảnh

59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59
59

Tìm kiếm

Liên kết website